Ölçüm Aracı: ASRS v1.1
DEHB testimiz, Dünya Sağlık Örgütü ile işbirliği içinde geliştirilen Yetişkin DEHB Öz-Bildirim Ölçeği (ASRS v1.1)'ne dayanmaktadır.
Ne Ölçülüyor
ASRS, yetişkinlerde DEHB semptomlarını iki ana alanda değerlendirir:
- Dikkat Eksikliği — Odaklanma, organizasyon ve görevleri tamamlamada zorluk
- Hiperaktivite-Dürtüsellik — Huzursuzluk, sabırsızlık ve dürtüsel kararlar
Tarayıcı Bölüm A
ASRS, DEHB olabilecek bireyleri belirlemek için son derece etkili olan 6 soruluk bir tarama seti (Bölüm A) içerir:
- Bölüm A'da 4+ madde daha fazla değerlendirme yapılmasını önerir
- Tam 18 soruluk set, semptom yelpazesinin tamamını değerlendirir
- Sorular DSM-IV-TR DEHB kriterlerine göre oluşturulmuştur
Geçerlilik ve Güvenilirlik
ASRS, klinik ortamlarda titizlikle doğrulanmıştır:
- Duyarlılık: Tarama eşiğinde %68.7
- Özgüllük: %99.5 (çok düşük yanlış pozitif oranı)
- İç Tutarlılık: Cronbach alfa .88
- Sınıflandırma Doğruluğu: Klinik teşhis ile %97.9 genel uyum
- Doğrulama Örneklemi: DSÖ Ruh Sağlığı çalışmalarında 6.000'den fazla katılımcı
ASRS, yetişkin DEHB değerlendirmesi için birinci basamak tarama aracı olarak büyük sağlık kuruluşları tarafından önerilmektedir.
Akademik Referanslar
- Kessler, R. C., Adler, L., Ames, M., Demler, O., Faraone, S., Hiripi, E., ... & Walters, E. E. (2005). The World Health Organization Adult ADHD Self-Report Scale (ASRS): A short screening scale for use in the general population. Psychological Medicine, 35(2), 245-256. https://doi.org/10.1017/S0033291704002892
- Adler, L. A., Spencer, T., Faraone, S. V., Kessler, R. C., Howes, M. J., Biederman, J., & Secnik, K. (2006). Validity of pilot Adult ADHD Self-Report Scale (ASRS) to rate adult ADHD symptoms. Annals of Clinical Psychiatry, 18(3), 145-148. https://doi.org/10.1080/10401230600801077
- Ustun, B., Adler, L. A., Rudin, C., Faraone, S. V., Spencer, T. J., Berglund, P., ... & Kessler, R. C. (2017). The World Health Organization Adult Attention-Deficit/Hyperactivity Disorder Self-Report Screening Scale for DSM-5. JAMA Psychiatry, 74(5), 520-527. https://doi.org/10.1001/jamapsychiatry.2017.0298
- American Psychiatric Association. (2013). Diagnostic and statistical manual of mental disorders (5th ed.). American Psychiatric Publishing.
- Faraone, S. V., Biederman, J., & Mick, E. (2006). The age-dependent decline of attention deficit hyperactivity disorder: A meta-analysis of follow-up studies. Psychological Medicine, 36(2), 159-165. https://doi.org/10.1017/S003329170500471X
Sınırlamalar
ASRS oldukça iyi doğrulanmış olmasına rağmen, önemli sınırlamalar vardır:
- Tarama, Teşhis Değil: Pozitif tarama klinik değerlendirme gerektirir
- Öz-Bildirim Yanlılığı: Sonuçlar dürüst öz-değerlendirmeye bağlıdır
- Semptom Örtüşmesi: DEHB semptomları anksiyete, depresyon ve diğer durumlarla örtüşebilir
- Yetişkin Sunumu: Yetişkinlerde semptomlar klasik çocukluk sunumundan farklı olabilir
DEHB'nin klinik teşhisi, nitelikli bir sağlık uzmanı tarafından kapsamlı değerlendirme gerektirir.